Đấy là lời mở ca khúc “Mẹ tôi” của nhạc sĩ trằn Tiến, viết về nỗi nhớ người mẹ đã tắt thở núi trường đoản cú lâu. Là bé giai mẹ, biết ngồi ghi nhớ mẹ, chứa tiếng hát bi thảm nhớ, thì đang già. Nghe hy vọng khóc, cho thật khô hết nước mắt. Vày tôi nhớ người mẹ quặn thắt cả lòng.Thành thật và gian khổ như è Tiến, đang chỉ nồng hậu nhớ mẹ, khi đã già.

Tuổi 70, tôi nhớ chị em với bao tiếc nuối, xót thương, trộn lẫn đắng cay, ân hận. đề nghị chi tôi vâng lời mẹ, không nông nổi cùng bướng bỉnh bào chữa mẹ, cứ không thích hợp là ngược ngạo tức giận mẹ? đề xuất chi tôi luôn luôn vô tình làm cho tổn thương mẹ? phải chi, là đàn bà đầu lòng trong lũ con 5 đứa của mẹ, nhưng mà tôi làm nên nhiều bi quan phiền ưu tư hơn hết cho mẹ? phải chi và nên chi…?

Tất cả mọi đã muộn. Do tôi đã già…

Mẹ tôi mất vào mùng 9 đầu năm Nhâm Thìn (dương lịch ngày 31.1.2012), từ thời điểm cách đây 9 năm trường, sau 2 năm nằm liệt giường, sống thực vật, không nói, ko cười, lừng chừng gì, thi thoảng thấy mắt người mẹ tôi ứa vài ba giọt lệ. Tôi thường nhớ nghĩ mang đến lúc bà mẹ nhắm mắt vào trưa mồng 9 đầu năm ấy. Tôi đi dạy học, về đến nhà thì bà mẹ mất. Trong khi mẹ nuốm tránh mẫu chết tận nơi vào ngày tết nguyên đán, vẫn khổ chồng, khổ con, nên mẹ đã nấn ná chờ cả nhà ăn đầu năm xong, mới chịu nhắm mắt ngày 9 Tết, đúng tính giải pháp nhẫn nhịn do chồng, vì nhỏ suốt cuộc đời dài của mẹ…

***

Mẹ tôi là con gái làng Đình Bảng, ngôi làng đẹp tuyệt vời nhất xứ khiếp Bắc, nhưng xứ ghê Bắc thời xưa thật long lanh huy hoàng cùng diễm lệ thượng cổ nhất vào thơ Hoàng Cầm: “Con lạy người mẹ đưa bé về kinh Bắc”. Tất cả đã thiệt muộn. Mẹ không thể để mang tôi về xứ tởm Bắc, thôn Đình Bảng quê bà mẹ mỗi mùa hát quan chúng ta giao duyên sau tết nguyên đán cổ truyền, thăm hỏi họ mặt hàng làng xóm cùng dự ngày thờ giỗ gia tiên. Tôi giờ này sẽ ở TP.HCM, thừa xa quê ngoại: thôn Đình Bảng, quê hương vương triều Lý, khu vực hiện tồn Đình Đô, cúng 8 vị vua công ty Lý, hoàn toàn “chối từ” cúng vị vua cuối cùng: chị em vương Lý Chiêu Hoàng, vị “can tội” nhường nhịn ngôi cho ông chồng là nai lưng Cảnh, ngừng vương triều Lý, bắt đầu triều đại nhà Trần…

*
Bà Nguyễn Thị Minh mùi hương (1925 - 2012), mẹ tác giả. Ảnh: TLGĐ

Làng Đình Bảng của huyết hệ đằng ngoại, chắc chắn rằng đã ảnh hưởng đến cuộc đời, số phận và tính cách người mẹ tôi. Và cả sự ko tránh ngoài duyên số với tía tôi, với quê hương, cái họ ông, là quê nội tôi: buôn bản Thượng Mỗ, thị trấn Hoài Đức, tỉnh Hà Đông, như đã có ghi trang trọng trong giấy khai sinh tôi.

Bạn đang xem: Mẹ ơi con đã già rồi con ngồi nhớ mẹ khóc như trẻ thơ

Cuộc nội chiến chống Pháp nổ ra sau cách mạng tháng Tám 1945, đã chuyển đẩy siêu nhiều mái ấm gia đình rời quê nhà châu thổ Bắc bộ, lên tản cư tại những tỉnh miền ngược phía Bắc Việt Nam, trong những số đó có Thái Nguyên, miền trung bộ du ngan ngát nương sắn đồi chè, với chiến khu Việt Bắc và thành phố hà nội gió ngàn. Gái làng mạc Đình Bảng, bà mẹ tôi xuất sắc nghề mặt hàng xén, mà lại thi sĩ Hoàng Cầm đã từng thơ: Có cô mặt hàng xén răng đen, cười như mùa thu tỏa nắng. Chị em tôi, lúc đó chưa chồng, sẽ đưa bà mẹ và em gái chạy giặc Pháp, tản cư từ Đình Bảng lên Phúc Yên, mở ngôi mặt hàng xén tại chợ Me.

Bố tôi quê gốc Hà Đông xứ lụa, quốc bộ đội cố gắng Hồ từ 1947, sau mấy năm được giải ngũ vì sốt giá ác tính, trở về gia đình, sinh sống cùng bố mẹ và các nàng gái ở Phúc Yên. Khi đó gia đình đã dragon rắn tản cư, tự Hà Đông lên Tuyên Quang cho Phú Thọ, Vĩnh Yên, và đang dừng chân tại Phúc Yên. Gia đình bố tôi ở nhờ nhà fan quen, chỉ gồm hai mẹ con, nhà gần cạnh đê, sát chợ Sặt. Người đàn ông tên Du trạc tuổi bố, rủ bố tôi đi buôn sản phẩm xén, từ trong thành hà nội thủ đô tuồn ra vùng trường đoản cú do. Nhì trai trẻ đi đem hàng sinh hoạt chợ Me, cách nhà hàng quán ăn chục cây số, sáng sủa đi, về tối ngủ trọ, bữa sau về, đem bán ra cho người bán lẻ ở chợ Sặt. Tía tôi đẹp mắt giai, con trẻ trung, mỉm cười tươi, hàm răng trắng phần lớn tắp, gồm Tây học, biết giờ Pháp, lại giỏi bọn hát tân nhạc huê tình từ khi còn trong bộ đội cụ Hồ. Lại kết bạn với ông Tiến Xa, cũng mê lũ hát, dân gốc tp. Hà nội tản cư, hay thuộc nhau đàn hát ship hàng dân địa phương. Tình cờ, Tiến Xa tất cả cô em bọn họ (là chị em tôi sau này), đang bán sản phẩm xén sinh hoạt chợ Me, liền ra mắt bố tôi và Du đến tải hàng.

Bố mẹ tôi thân quen biết nhau từ đấy cùng dính tơ vương cũng trường đoản cú đấy.

Bố tôi, đầu năm mới 2021, sẽ 94 tuổi, nhớ lại, vừa sảnh hận vừa thật thà, sẽ viết về cô mặt hàng xén quen thuộc từ thuở đôi mươi ấy, trong tổng quát cuốn hồi cam kết về cuộc sống ca sĩ của ông. Cho dù chỉ mấy dòng, tuy vậy đã trailer cuộc tình đầu của ông, khởi đi trường đoản cú sự chênh lệch tương đối xa về học vấn, về nghề nghiệp, giữa hai fan trẻ, chớm yêu thương nhau trong hoàn cảnh kháng chiến phòng Pháp, mà lại về sau, đã không tránh khỏi bi kịch “đồng sàng dị mộng”.

Ông viết tay, đường nét chữ đẹp mắt nghiêng vào quyển sổ: “Cô này còn có gian nhà nhỏ tuổi tại chợ, ngày phân phối hàng, tối ngủ lại trông nhà với hàng hóa. Cô khủng tuổi hơn tôi một chút. Trình độ văn hóa truyền thống kém, chưa đọc thông viết thạo, tuy thế rất ưng ý ca hát (tuy hát khôn xiết “phô” vì “mù” nhạc). Đôi khi mua hàng, tôi nghỉ ngơi lại ngủ nhờ trên võng tận nhà cô với thường lúc được cô đun nước nóng nhằm rửa chân trước khi ngủ (theo tục lệ sinh sống quê cô). Cùng cũng từ đó, cô ái mộ tôi và luôn luôn viết thư tình (dù còn nhiều lỗi chính tả) mang đến tôi. Thời hạn cứ trôi qua êm đềm. Gồm lần ghi nhớ tôi, cô quốc bộ hàng chục cây số đến tận chợ Sặt thăm tôi và mái ấm gia đình tôi ngơi nghỉ ngay bờ đê cạnh bên chợ Sặt”…

Quân team Pháp nhảy dù trên không chiếm Phúc Yên, côn trùng tình cha mẹ tôi bắt đầu chớm đã bị đứt đoạn. Mái ấm gia đình bố tôi lại tản cư lên Thái Nguyên, được ở nhờ bên ông phòng bếp Toóng, gần ước Gia Bảy. Tình cờ cô hàng xén tía tôi chớm yêu, cũng đưa người mẹ già với em gái tản cư lên Thái Nguyên, ngơi nghỉ Mỏ Bạch, cách nhà của mái ấm gia đình bố tôi vài ba trăm mét. Sau đó, ông nội tôi download được căn nhà lá hai gian, vườn trồng toàn cây ăn uống quả, cùng đào hầm vào vườn, né bom Pháp ban ngày, buổi tối ra chợ mưu sinh kiếm sống.

Bố tôi tái ngộ chị em tôi nghỉ ngơi chợ thị xã, chấp thuận ngỏ lời và hai bạn bàn nhau có tác dụng đám cưới. Một ăn hỏi lạ kỳ, nàng dâu chú rể đi thuyền bên trên sông gần hết một ngày, trường đoản cú Thái Nguyên lên Bắc Cạn, có tác dụng tiệc cưới, phơi bày ông bố bà xã đang làm việc cùng bà vợ lẽ bên trên ấy, rồi quay về Thái Nguyên ngay lập tức hôm sau. Sau cưới, mẹ tôi ngại làm cho dâu, trong nhà ck toàn bà bầu gái, xin ra sinh sống riêng, dựng căn lều gần kề đường loại quan, bán hàng xén. Sau, lại mua một căn nhà gỗ, đưa về phố Tân Long, thị buôn bản Thái Nguyên. Mẹ tôi lại dựng tiếp ngôi sản phẩm xén và ba tôi được đi làm việc ở đưa ra sở Kho thóc Thái Nguyên, với việc chữ nghĩa sổ sách quen thuộc.

Bố bà bầu tôi và 4 người mẹ tôi, hai trai, nhị gái, sinh sống đoạn đời thật êm đềm ở phố Tân Long, cho tới khi bố tôi về Hà Nội, khoảng tầm 1955, 1956, thành ca sĩ Đài ngôn ngữ Việt Nam, thành đồng nghiệp của chị ấy ruột, là bác gái tôi, NSND yêu thương Huyền, người đã hát trên Đài giờ nói vn suốt 9 năm tao loạn chống Pháp sống chiến khu Việt Bắc.

Thì ra, đoạn đời làm việc Thái Nguyên, sau đám cưới bố bà mẹ tôi năm 1950 cùng sinh tôi năm 1951, gái đầu lòng, tiếp đến mẹ sinh liên tục 3 đứa em, lại chính là những tháng ngày ngọt ngào, êm đềm hạnh phúc nhất của cha mẹ tôi. Duy nhất là mẹ tôi, một tay tiệm xuyến gia đình chỉ bằng nghề hàng xén. Chưng Doanh Trà, bạn phụ huynh tôi, chăm nghề nhiếp ảnh, sẽ chụp hình ảnh bố bà bầu tôi thời new cưới, tôi còn bé xíu tí, mang yếm dãi trắng, cười hớn hở bên trên đồi sim tỉnh giấc Thái, và 4 bà mẹ con tôi, những tấm hình đen trắng thật đẹp, mặt bà mẹ mặt bé tươi hoa, sáng trưng, quần áo đẹp đẽ, minh chứng mẹ tôi vẫn lo cho những con cuộc sống no ấm, khá giả, dù cha tôi cứ biền biệt ở thủ đô hà nội hành nghề ca sĩ, chẳng mấy khi đảo lên Thái thăm vợ con.

Con bé nhỏ mới vài tuổi đầu là tôi, tuổi thơ vẫn biết thiếu hụt khát bố. Tương đối nhiều năm sau, khi đã thiếu nữ, rồi thiếu thốn phụ, mang đến tận tuổi xế chiều, tôi vẫn không thay đổi trong lòng, chiếc thời bé dại, đong đầy nỗi nhớ cha ấy. Cùng không chớ được, đã bắt buộc lấy mình làm nhân thứ , vào truyện ngắn “Bồ côi ý trung nhân cút” (in phổ biến với Nguyễn Thị Hậu trong tập “Ngắn và hết sức ngắn”, NXB văn hóa Văn nghệ TP.HCM, 2018):

“Bây giờ, dẫu sẽ là thiếu hụt phụ tuổi tư mươi, nó vẫn còn đấy nguyên một con bé bỏng sống thắc thỏm trong fan – là thiết yếu nó. Ngưng lớn từ thuở bé, vị nó thiếu hơi cha. Nó như không cha, dù trong thực tế, nó có phụ thân hẳn hoi.

*

Bố mẹ tác giả thời bắt đầu cưới trên Thái Nguyên. Ảnh: TLGĐ

Năm nó lên bốn, lên năm gì đó, nó đương chơi nhỏ búp bê vải. Người mẹ nó đương ngồi trông ngôi mặt hàng xén nhỏ tuổi ở một phố lâu năm lắm tàn bàng tỉnh Thái, miền trung bộ du đồi chè. Một cây bàng nghiêng tán lá, đổ trơn rợp xanh nơi ở gỗ của người mẹ con nó. Bất chợt nó hoàn thành tay quấn tã búp bê, kéo vạt áo mẹ, hỏi ngong ngóng: “Bố đi đâu rồi. Sao ba không về với con?”. Chị em mải buôn bán hàng, phân phát yêu một cái vào mông nó, vấn đáp qua quýt: “Suốt ngày hỏi! Thì tía mày sẽ ở chiếc loa khổng lồ treo bên trên cây cột năng lượng điện đầu phố ấy. Chạy ra đó mà hỏi. Sốt ruột!”. Nó giãy nảy, bỏ ngay búp bê: “Con ra đấy với bố cơ!”. Bà bầu nó gắt: “Thì đi đi, ai cấm!”.

Nó vẫn luôn luôn thấy lại bản thân trong cảnh khôn xiết đỗi ngày xưa ấy, đúng vào trong ngày hè nắng tươi hôm đó. Nó lũn chũn chạy ra đầu phố, ngỏng đầu, hong ngóng há mồm nhìn lên mẫu loa nhôm màu thiếc khổng lồ như cái nón sẽ oang oang tiếng ba nó hát: Ngày mai lúa chín tiến thưởng thơm, anh về cùng em, hát đến thỏa lòng lưu giữ mong… “Bố ơi – nó gào lên – bố xuống đây với con!”.

Loa vẫn choang choang hát. Chả thấy cha nó thò phương diện ra cười, rồi leo xuống cây cột mộc dắt nó về nhà. Nó cứ đứng nghệt khía cạnh ra chờ. Chờ mãi cũng ko thấy tía xuống, cứ sinh sống tịt trong mẫu loa. Nó xoay ngoắt người, chạy về nhà, bắt đền mẹ. Trên phố về, con bé bỏng mới vài tuổi đầu, bị cả bạn bè ngỗng sư tử bên ai thả rông, rượt đuổi chí chết. Nó cắm cổ chạy, khôn xiết hãi sợ, mà lại không khóc một tiếng…”.

Mãi sau ghi nhớ lại, tôi cứ tưởng bố tôi về Hà Nội, chịu đựng không nổi viễn tượng cách bà xã con, đang tự ý lên Thái Nguyên đón bà xã con về hà nội thủ đô đoàn tụ. Nhưng sự thật trong hồi ký lại cực kỳ khác. Bà vợ bác Doanh Trà, nhà “Ảnh viện Doanh Trà”, cùng phố Tân Long, thấy mẹ tôi cứ sinh sống hồn nhiên vô tư bản năng, nuôi 4 người con ngon lành, đã buông vào tai bà một nghi vấn: “Chị ko mang bé chuyển về hà nội sống, tôi e chị đã mất ông chồng đấy!”. Bởi lúc ấy bố tôi đã hát bên trên đài, giọng nam giới cao ấm áp, với tương đối nhiều ca khúc trữ tình, được người nghe cảm mến, trong những số ấy có nhiều cô nàng trẻ đẹp, lãng mạn đang vây quanh ái mộ và muốn chiếm hữu ông.

Mẹ tôi đột nhiên hãi sợ, nhanh chóng vội vàng cung cấp hết đơn vị cửa, đồ đạc, sản phẩm hóa… đùng đùng dẫn ngay 4 con về Hà Nội. Bố tôi viết hồi ký: “Vì về bất chợt, tôi không tuyệt biết, đành đưa anh chị xuống tạm ở trong nhà cô em gái tên Huân sống phố sản phẩm Chuối…”.

Từ đây, hồ hết tưởng sum vầy vợ ông xã con cái, lại hóa trục trặc, chia lìa. Khoảng tầm xa bí quyết giữa phụ huynh tôi, cuộc sống Hà Nội thị thành tp hà nội khác hẳn Thái Nguyên thị xã, người mẹ tôi quan trọng mở ngôi sản phẩm xén ngơi nghỉ Hà Nội, lại sinh thêm nam nhi út năm 1959, anh chị chỉ trông vào lương của bố, tiền nong người mẹ tôi sắm sửa dành dụm tự ngôi mặt hàng xén thức giấc Thái vẫn cạn. Bên tôi lâm cảnh túng bấn thiếu phần đông bề. Ăn dựa vào ở đậu nhà em gái chồng không tiện, phụ huynh tôi đi thuê nhà với dồn mãi tiền mới sắm được nửa tòa nhà lá sinh hoạt ngõ Dã Tượng. Bố mẹ cùng 5 bé sống chi chít và đói khát ở căn nhà lợp lá cọ ngõ Dã Tượng. Cảnh tượng thường bắt gặp nhất của tôi là vào buổi tối, tía ở trần, ngồi nghỉ ngơi phản mộc đánh đàn ghi ta, xướng âm, tập bài hát bắt đầu cho sáng sủa mai thu thanh nghỉ ngơi Đài ngôn ngữ Việt Nam, 58 cửa hàng Sứ. Bà mẹ cúi gằm phương diện đan len thuê, luôn luôn thở nhiều năm thườn thượt và shop chúng tôi ê a học tập bài, vẹo sườn làm bài bác tập.

Xem thêm: Account Garena: Trang Chủ Đổi Mật Khẩu Liên Quân Đổi Mật Khẩu Liên Quân Mobile

Có lẽ anh chị lúc ấy chỉ cha tôi là thảnh thơi vui vui vẻ nhất, vì ông có đến mặt hàng tá cô gái ái mộ tiếng hát cùng tìm mọi cách để có được ông. Tôi đã phải tin rằng ông có số đào hoa, khi tới tuổi kế bên 90, ông vẫn tuyên bố “tôi phải một bờ vai, vày tôi mất bà xã đã quá lâu”. Huyết nghệ sĩ của ông, có lẽ được di truyền từ ông nội, khoác nhiên, đã làm cho khổ bà mẹ tôi một đời và trong khi bà hình thành để chịu nỗi khổ ấy, và có lẽ rằng nào, thiết yếu bà vẫn lại cho sẽ là nguồn niềm hạnh phúc một đời? cùng cũng chính bà, đã chuyển vai bản thân ra gồng gánh mẫu tính cách đào hoa ấy cơ mà không lúc nào chịu để xuống.

Bởi vậy, sống với bố tôi, người mẹ tôi sẽ cam chịu một bi kịch nhị nguyên: niềm hạnh phúc đến cùng và buồn bã tới ngưỡng, khi bà, một cô mặt hàng xén không nhiều học, người nhà quê chất phác, yêu và làm vợ một ca sĩ trí thức “Tây học”, không lúc nào đối thoại được với chồng, với cam chịu cảnh “đồng sàng dị mộng” với bố tôi, mà không hề nghĩ mang lại ly hôn? vị sao? vì yêu bố tôi, đàn ông hoi của ông nội tôi, người ông chồng đã lãnh đủ cái máu nghệ sĩ của ông nội tôi. Và bà mẹ tôi cứ nuốm yêu tía tôi, bất chấp mặc cảm thân phận bạn dàn bà nhà quê tốt kém và ít học tập của mình.

Tôi từng các lần để câu hỏi: Sao người mẹ phải chịu khổ thế? mà tôi vẫn chưa tìm được câu trả lời…

***

Ông nội tôi có hai chiếc con, từ nhị vợ: vợ cả và vk lẽ. Cả hai dòng những hiếm nhỏ trai, mỗi loại chỉ một trai hoi (duy nhất). Ông nội với bà cả đầy đủ là nông dân máy thiệt xứ Hà Đông, nhưng ông nội từ thời trẻ em trai đã mê chèo cổ sảnh đình, và sau thì mê đắm ca trù đến… “mê chơi quên quê hương”. Ông chơi đàn đáy hết sức tài hoa với thuần thục, đua bạn bè, lên tận Hà Nội, gẩy lũ đáy cho các ca nương và rung rộng một ca nương hát hay, phách ròn, tín đồ đẹp, tóc black dài như suối chảy, giọng thánh thót chuông vàng và quyết mang bà làm vợ lẽ, theo về ở nhà bà trên ấp Thái Hà, ngay gần gò Đống Đa, và bao gồm với bà 3 người con nữa (tổng cộng 10 tín đồ con), cũng chỉ độc nhất một trai. Sau này, ông nội tôi bảo cháu nội ngoại buộc phải gọi bà đào nương ca trù của ông là bà Trẻ, mặc dù không được gọi bà Cả của ông là bà Già, mà cần gọi là Bà Nội. Bố tôi là nam nhi duy tuyệt nhất của dòng đầu 7 tín đồ con của ông nội, nên được kính yêu đặc phương pháp từ tấm bé.

Ông nội tôi chỉ mang đến các đàn bà học để hiểu đọc biết viết, còn đàn ông duy duy nhất là tía tôi được ông nội search đủ bí quyết xin vào học trường Pierre Pasquier, thành phố hà nội (tên Việt là trường sinh Từ ở phố Sinh Từ) của bạn Pháp lập ra cho con em mình “học sinh An Nam” thuộc địa. Cha tôi học từ lớp 1 đi học 3 thì mang dược bằng “Êlêmăngte”, từ bỏ lớp 4 đến lớp 6, lấy được bằng Séctiphica, cùng ra trường. Sau cha tôi được học thêm một năm theo chương trình đíplôm (tương đương trung học bây giờ) tại một trường bốn (Trịnh Kiểm), thì phạt xít Nhật thôn tính Việt Nam, định hất cẳng thực dân Pháp ngoài Việt Nam. Tía tôi dừng bài toán học.

Nhưng mẫu vốn Tây học ấy, thuộc tài đàn hát bẩm sinh khi sinh ra và vẻ đẹp giai, hoạt ngôn, đã hỗ trợ ông, thời quân ngũ trong bộ đội cụ Hồ, luôn được áp dụng vào việc chữ nghĩa sổ sách, báo cáo, thư ký (ông viết chữ khôn cùng đẹp và bay bướm) và bài toán văn nghệ bọn hát ấy đã đẩy gửi ông vướng những cuộc tình “ngoài luồng”, như ông đã không phải lo ngại thú dìm trong hồi ký. Và những đoạn đời về sau, sinh sống với mẹ tôi, đã giống như địa ngục. Nhưng lại chưa khi nào mẹ tôi đồng ý ly hôn, chỉ vị không đang tâm thấy bé mình không còn cha, gia đình mình bị xé đôi cùng mình bị mất chồng.

Có lần, chịu không nổi tình cảnh thiệt khốn khổ, quá nhức thương của mẹ, tôi đã gào lên nức nở trong nước mắt, khi mới mười tuổi đầu: “Mẹ ra tòa li hôn bố đi”. Nhưng mà cũng chủ yếu bữa cơm trắng ngay sau đó, lừng chừng ma xui quỷ khiến thế nào, khi bố tôi giận dữ đòi ly hôn cùng bảo “phải chia con, đứa như thế nào theo cha thì giơ tay!”. Tôi là đứa đầu tiên, chị Cả, giơ tay lên, mở to lớn mắt, nhìn cha và thẳng thừng tuyên ngôn: “Tao theo bố, đứa làm sao theo tao?”. đàn em lít nhít như bị tôi thôi miên, cũng ríu rít giơ tay theo tôi.

Mẹ tôi quăng đĩa cơm xuống đất, lăn ra xõa tóc rũ rượi, gào khóc thảm thiết: “Tôi đứt ruột đứt gan đẻ ra ngần này con, nuôi chúng lớn bằng sào, bằng gậy mà bọn chúng lại quăng quật tôi theo thằng bố khốn kiếp. Giời đất ơi là giời khu đất ơi. Tôi còn thiết sống làm cái gi nữa hở Giời?”. Mẹ cuồng loạn gào khóc, rồi cao giọng thách thức: “Đi hết theo con đĩ của bố chúng ngươi đi, xem thử nó có nuôi nổi cả bè chúng mày không?”.

*

Vợ chồng NSƯT. Văn khô giòn - Minh mùi hương (bố bà mẹ tác giả), vợ ông chồng tác giả và con gái. Ảnh: TLGĐ

Người mà mẹ gọi là “con đĩ” ấy, lại đó là người thật đẹp, thật hiền đức hậu, và đối xử với tôi (đứa phụ nữ bướng bỉnh, bị bà bầu gọi là “con ổi ương”) lại vô cùng đỗi dịu nhàng, gượng nhẹ. Một lần cha đèo xe đạp điện chở tôi mang đến nhà cô “người đẹp mắt của bố” ở phố hàng Cót chơi cả ngày chủ nhật. Cô ấy âu yếm dắt tay con bé nhỏ 8 tuổi là tôi, dẫn đi chơi chợ Đồng Xuân, cho ăn uống nhiều thứ kim cương bánh, thiết lập cho guốc tô hoa, áo mới, mũ mới, khăn mùi hương xoa… không mắng mỏ một câu, nói năng yêu thương chiều nhỏ nhẹ. Khi cha đến đón về, cô chỉ âm thầm thì: “Cháu về chớ nói gì cùng với mẹ, chị em đánh đòn đau”. Tôi cảm cồn lắm, khi cô biết tôi giỏi bị bà bầu đánh và vô cùng thích lúc cô thì thầm dặn dò mến mến, khác hoàn toàn mẹ dữ tợn sinh sống nhà.

Rồi bà bầu tôi thấu hiểu cuộc tình này của bố và quyết đánh ghen. Tôi lưu giữ như in việc mẹ đã thu hút tôi vào cuộc này. Tôi đã không đừng được, nên viết tiếp trong truyện ngắn vừa kể trên, đều dòng đắng chát về nhân trang bị “Nó”: “Mẹ nó chở nó, từ Cống Vọng đơn vị nó lên phố đi học. Fan tình của ba nó đi làm, đạp xe thuộc trên đường, cơ mà ngược chiều. Từ xa, bắt đầu chỉ thoang nháng bóng người, người mẹ nó đang thở dốc, đấm đá xe dìm lên, quay khía cạnh lại bô bô vào tai nó: “Khi nào nhỏ đ. đi ngang, tao chửi trước: con đ. Cướp ông chồng bà, vắt nào cũng có ngày bà xé tung xác! Rồi mi chửi theo: bé đ. Cướp cha tao. Gồm ngày tao giết bị tiêu diệt mày!”. Nó lí nhí dạ vâng. Cố kỉnh mà chị em nó chửi thật, tướng tá lên ở quanh đó đường. Người xe hỗ tương nghìn nghịt.

Quài mạnh cánh tay ra đằng sau, vị trí poócpaga nó ngồi, mẹ giật to gan lớn mật áo nó, cộc lốc: “Chửi đi con! Chửi rầm lên cho tao!”. Nó ắng lặng, tịt lít trong cổ họng vì xấu hổ. Teo rúm người lại, nó nỗ lực thu nhỏ tuổi mình sau lưng mẹ, đầu cúi gằm, mắt đã ngân ngấn nước… trong óc nó còn nguyên tươi chiều nhà nhật hôm qua, nắng nóng thu heo vàng, gió thu hây hẩy mát, nó tung tăng tay vào tay bé đ. Dẫn đi dạo chợ, vui vẻ thích gì được nấy. Nó sẽ đem cốm Vòng quấn trong lá sen tươi nhỏ đ. Mua cho, làm quà cho mấy đứa em đói khát. Cả bà mẹ nó cũng hí hửng lấy một qủa chuối chín trứng cuốc rubi ươm, chấm cốm tiêu hóa lành…

Nó bặm môi, âm thầm lặng lẽ rơi mấy giọt nước mắt nóng bỏng, quyết không mở miệng chửi… buổi tối hôm ấy, nó bị bà bầu quất một trận đòn nhừ tử. Vì chưng cái tội bảo chửi nhưng mồm câm như mồm hến. Con “ổi ương khốn kiếp”. Hóa ra thiết yếu tôi nuôi ong tay áo nhưng mà chả biết! cha nó liếc xéo, thây kệ bà bầu đánh nó. Ông ngồi lừ lừ xỉa răng tanh bóc bên chén bát trà Thái bốc sương sau cơm chiều. Chẳng nói cũng chẳng rằng.

Rồi cũng tới dịp hạ hồi. Mẹ tôi xới tung mọi câu hỏi tanh bành. Phòng ban biết chuyện, chị em tôi cho tố ba tôi cùng ông bị kỷ luật. Bố mẹ tôi liên hồi chiến tranh, cả nóng lẫn lạnh. Tía tôi sinh bẳn gắt, cáu kỉnh thình lình. Hầu như trận mưa roi loại trừ xuống đầu tôi cùng cả tư đứa em…

Những cảnh gớm hoàng ấy xẩy ra suốt giữa những ngày thơ bé xíu của tôi, từ lúc học lớp 1 mang lại tận ngay gần hết trung học phổ thông ở tp hà nội và chỉ chấm dứt khi gia đình tôi phân chia hai, cần sơ tán ngoài Hà Nội, kiêng máy bay Mỹ ném bom thủ đô.

Mẹ tôi cùng em trai út di tản theo nhà máy Thiết bị Bưu năng lượng điện ở Hưng Yên. Cha cùng 4 chị em tôi di tản theo Đoàn Ca nhạc Đài giờ nói việt nam lên Bắc Thái, nghỉ ngơi làng Nga My, ngay bờ sông Cầu. Bọn chúng tôi, là một trong những nhóm bốn người con nhạc sĩ, ca sĩ của Đài, sàn sàn tuổi nhau, ngày nào thì cũng lội qua sông mong đến học ở trường thêm cấp cha Phú Bình thức giấc Bắc Thái. Ba tôi như tỉnh giấc lại, đã ao ước và đã phải ngừng những cuộc phiêu lưu ngoài luồng, lặng bề nuôi nhỏ nơi tản cư và lo ngại cho con út và bà bầu tôi vẫn sơ tán ngơi nghỉ Hưng Yên.

Quả thật, khi sẽ học lên cấp cho 3, đề nghị xa bà bầu trong một thời hà nội đạn bom, tôi thấy tôi đã đủ khủng để thấu hiểu những tình cảnh đau lòng của người mẹ và mừng vì bà mẹ đã yên chổ chính giữa sống ở chỗ sơ tán, giữa những ngày loạn lạc chống Mỹ.

Đến phần lớn ngày hà thành thời bình, sau 1972, anh chị tôi lại từ các nơi sơ tán về tp. Hà nội đoàn tụ. Cha tôi mặc dù không còn giúp đau lòng chị em bằng “tình quanh đó luồng” nữa, nhưng đều mảnh văng từ bỏ tính phương pháp đa tình, đào hoa, siêu thích được người ngưỡng mộ vây xung quanh của ông, vẫn luôn luôn làm bà chấn thương. Tuy thế bà vẫn nín nhịn và chịu đựng, chỉ vì con cháu đã lớn, nên dựng bà xã gả chồng. Và tôi, lại thường xuyên làm khổ chị em bằng cuộc hôn nhân đầy “trục trệu kỹ thuật” của mình. Không giống mẹ, tôi cố định ly hôn, cùng biết mẹ chắc hẳn rằng đã đau buồn hơn tôi về vụ câu hỏi này của phụ nữ trưởng…

Suy mang lại cùng, người mẹ tôi đã trải sang một cuộc hôn nhân sóng gió, với không ít khổ nạn và ít ỏi hạnh phúc. Song, bà kiên gan chịu đựng đựng, bền chí chèo lái phi thuyền gia đình quá qua trùng trùng sóng dữ. Cùng với đứa con gái “ổi ương” là tôi, bà vẫn trải những đau khổ, bởi những tội lỗi của tôi, tuy thế mặc lòng, đầy đủ thành đạt của tôi vẫn khiến bà thầm lặng tự hào và hạnh phúc. Bà đang coi tôi là đứa con sáng giá độc nhất của bà, người con đầu đời làm bà bầu của bà, do bà sinh ra trong những đồi sim tím, trà xanh, nương sắn tốt tươi của khu vực miền trung du tỉnh Thái.

Tôi không lúc nào muốn gạn lọc số phận nào khác bên cạnh số phận đàn bà Cả của người chị em Đình Bảng, khiếp Bắc của tôi. Cùng tôi vẫn khóc bà mẹ trong tuổi già.

Tôi ao ước trở về đoạn cuối ca khúc “Mẹ tôi” của nai lưng Tiến: Mẹ ơi, con đã già rồi, bé ngồi lưu giữ mẹ, khóc như con trẻ thơ. Bà bầu ơi. Ngàn năm mây trắng cất cánh về… Trèo lên dãy núi Thiên Thai, người mẹ ngồi bên trên đám mây vàng… người mẹ ơi, mẹ về đâu…